مرده‌نگار

^{اولين بهره برداري رسمي در تاريخ بيست و پنجم تيرماه سال 1349 با دفن فردي به­نام «محمد تقي خيال» در قطعه 1رديف 1شماره 1انجام شد.}

^{در سال 1345و پس از وقوع انقلاب اسلامي در سال 1369 بر طبق اساسنامه جديد سازمان نام آن رسما   به «سازمان بهشت زهرا(س )»تغيير پيدا كرد و مورد تصويب قرار گرفت .}

^{بيش از 37سال از تأسيس اين سازمان سپري شده است و هم اكنون حدود يك و نيم ميليون نفر در اين مكان آرميده اند.}

^{تعداد افرادي كه زير خاك هاي اين گورستان به خواب ابدي فرو رفته اند حدودا به اندازه تعداد افراد يك شهر كوچك است ! با اين تفاوت كه خانه هاي اين افراد نهايتا 2 متري است!}

^{اختلافات  طبقاتي در اين گورستان هم به چشم مي­خورد. بعضي از قبور سنگ هاي زيبا با تراش هاي زيبايي دارند و بعضي از قبور سنگ هاي كوچك سياهي كه خود سازمان بهشت زهرا به آنها اختصاص داده است را حفظ كرده اند. تعداد زيادي متكدي در كنار اين قبور روزانه به امرار معاش مشغول هستند .}

^{گل فروش هايي كه در كنار بزرگراه نرسيده به بهشت زهرا جلوي خودرو ها را مي­گيرند،كساني كه به قرائت قرآن بر سر قبور مي­پردازند ، كارگران شهرداري كه به نظافت فضاهاي اطراف قطعات مشغول هستند و... شايد بتوان گفت كه بهشت زهرا به راستي يك شهر كوچك در كنار پايتخت به حساب مي­آيد كه در آن مبادلات اقتصادي بسياري جريان دارد.}

^{سر صبح به خصوص روز هاي پنج شنبه و جمعه تعداد زيادي از كودكان بين 7 تا 15 سال در كنار بزرگراه آماده فروش گل هايي هستند كه «صاحب كار» به آنها داده است ! گل­ها براي اين فروشندگان كوچك نيست ! بلكه متعلق به صاحب­كاري است كه روزانه چند ده هزار تومان از محل فروش اين گل­ها به جيب مي­زند و تنها سهم كمي از فروش آنها به اين فروشندگان كوچك تعلق مي­گيرد .}

^{فروشندگان گل معمولا از ساكنين مناطق اطراف بهشت زهرا مانند صالح آباد هستند كه به دليل وضع بد مالي خانواده مجبور هستند به فروش گل بپردازند . اگر شانس بياورند و نيروي انتظامي آنها را دستگير نكند،بايد تمام طول روز زير آفتاب گرم به انتظار فروخته شدن گل­هايشان بنشينند. و در آخر كار روزانه از مجموع چند ده هزار تومان فروشي كه داشته اند تنها 2 يا 3 هزار تومان به آنها مي­رسد !}

^{قيمت گل­ها از سر صبح كه متقاضي بيشتري براي آنها وجود دارد و هنوز پژمرده نشده اند با بالاترين قيمت شروع مي­شود و اواخر روز به پايين ترين قيمت خود مي­رسد. هر چه از درگاه هاي اصلي بهشت زهرا دورتر باشيد قيمت گل پايين تر است ! البته از آنجا كه قيمت گل­ها توسط يك نفر تعيين مي­شود معمولا اختلاف قيمت چنداني وجود ندارد .}

^{كسي نمي­داند كه آخرين فردي كه در اين گورستان دفن خواهد شد چه كسي خواهد بود ،اما بي شك بهشت زهرا نيز مانند گورستان هاي  ري روزي به خاطره ها خواهد پيوست.}

 ^{بوي كافور،بوي فاكتور}

^{با اينكه قبور در قطعات يك طبقه رايگان است و خدمات اوليه با 50 درصد تخفيف انجام مي­شود اما عملا برگزاري روز اول مراسم بزرگداشت كه اصطلاحا به آن مراسم «سر خاك» گفته مي­شود در تابستان و براي يك متوفي مرد و با 50 نفر مدعو از حداقل 280 هزار تومان تا حداكثر570 هزارتومان هزينه خواهد داشت.}

^{پس از مرگ يكي از بستگان،اولين كاري كه اقوام نزديك وي بايد انجام دهند ترتيب تشريفات دفن متوفي است. مراحلي كه بستگان فرد متوفي بايد براي دفن متوفي انجام دهند به ترتيب عبارت است از :}

^{·        دريافت گواهي فوت از پزشك مربوطه ،بيمارستان و يا پزشك قانوني}

^{·        پس از صدور گواهي فوت با پايانه مركزي آمبولانس­هاي بهشت زهرا(س) تماس حاصل تا نسبت به حمل متوفي از منزل اقدام شود. بديهي است اگر متوفي در خارج از منزل فوت كرده باشد تماس از بيمارستان يا پزشك قانوني با واحد پايانه الزامي  است .}

 ^{پس از حمل متوفي به بهشت زهرا(س) به ترتيب انجام اين مراحل ضروري است :}

^{·        دريافت جواز فوت از اطلاعات سايت كامپيوتري متوفيات.}

^{·        ثبت اطلاعات متوفي در سايت كامپيوتري.}

^{·        پرداخت فيش به بانك تجارت ،مستقر در پذيرش .}

^{·        دريافت برگه شستشو، برگه حمل به مزار ، فيش تابلوي موقت ،ترمه و برگه كامپيوتري جهت دفن.}

^{·        ابطال شناسنامه از طريق نمايندگي ثبت احوال مستقر در سازمان و دريافت گواهي فوت در صورت نياز.}

^{·        تحويل گرفتن  متوفي از غسالخانه و اقامه نماز.}

^{·        تحويل دادن  متوفي به آمبولانس مخصوص جهت حمل به مزار.}

^{·        دفن متوفي بارعايت  كليه مسائل شرعي پس از ارائه فيش كامپيوتري .}

^{طبق قوانين بهشت زهرا(س) مراحل تحويل تا دفن يك متوفي براي كسانيكه از بضاعت مالي برخوردار نيستند در صورت اعلام شفاهي بستگان  به صورت كاملا رايگان در قطعات رايگان و يك طبقه انجام   مي­شود. در حال حاظر حدود 40 درصد از متوفيان از قطعات رايگان و يك طبقه استفاده مي­كنند.}

^{به طور متوسط هزينه هاي اوليه از لحظه مرگ يك متوفي تا لحظه دفن وي در قطعات رايگان با احتساب خدمات شامل : حمل متوفي با آمبولانس­هاي جديد از سطح شهر تهران، تغسيل، تكفين، نماز ميت، حمل به قطعات، تدفين، همسطح سازي قطعه و نصب سنگ با 50 درصد تخفيف در حال حاضر حدود 42 هزار تومان برآورد مي­شود. اين مبلغ به اضافه هزينه اجاره اكو،مداح،ترمه،چاپ اعلامه(150 عددي) حدودا به مبلغ 57 هزار تومان مي­رسد.}

^{البته هزينه اياب و ذهاب بستگان به محل تدفين را نبايد فراموش كرد،هزينه كرايه يك اتوبوس معمولي براي 3 ساعت حدود 35 هزار تومان و پس از آن به ازاي هر ساعت مازاد 10 هزار تومان دريافت مي­شود . در مورد اتوبوس هاي ولوو كولردار نيزبراي  3 ساعت اول مبلغ 70 هزار تومان و پس از آن به ازاي هر ساعت مازاد 25 هزار تومان دريافت مي­شود. در تابستان و يا روزهاي باراني فصول پاييز و زمستان هزينه چادر(سايبان) در محل براي 50 نفر 18 هزار تومان است . اين موارد و موارد ديگرهزينه برگزاري مجلس بزرگداشت روز اول و اصطلاحا «سر خاك» را تا سقف 570 هزار تومان مي­رساند. البته اين هزينه ها فقط شامل هزينه هاي خدماتي مي­شوند و هزينه پذيرايي به صورت جداگانه محاسبه    مي­شود كه به طور مستقيم توسط خود بستگان متوفي انجام مي­شود. بسته به توانايي مالي خانواده ها اين هزينه ها متفاوت است . تقريبا در تمامي خانواده ها مرسوم كه در روز اول پس از برگزاري مراسم بر سر مزار براي مدعوين يك ضيافت نهار برگزار كنند . يك ضيافت نهار براي 50 نفر،با زرشك پلو و مرغ بدون هزينه وروديه در پايين قيمت ترين رستوران چيزي در حدود 110 هزار تومان هزينه دارد. اين مبلغ به اضافه هزينه پذيرايي(خيرات) بر سر مزار كه معمولا با خرما و حلوا انجام مي­شود به 125 هزار تومان افزايش مي­يابد.}

^{به طور كلي مي­توان گفت كه برگزاري يك مراسم با حداقل امكانات براي 50 نفر ميهمان در روز اول بر اساس رسوم قديمي چيزي در حدود 405 هزار تومان هزينه خواهد داشت.}

^{130 مرگ در روز}

^{به طور متوسط  در هر روز 130 متوفي توسط سازمان بهشت زهرا(س) پذيرش مي­شوند. متوسط سن متوفيان 50 سال است . از اين ميان حدود 100 نفر روزانه در خود بهشت زهرا تدفين شده و مابقي اكثرا به شهرستان هاي محل تولد منتقل مي­شوند .}

^{هميشه در بهشت زهرا دو قطعه جديد وجود دارد، يك قطعه با عنوان «يك طبقه» و قطعه ديگر با عنوان«دو طبقه» ناميده مي­شوند. قطعات يك طبقه رايگان هستند و هزينه خدمات در آنها براي تمامي افراد با 50 درصد تخفيف محاسبه مي­شود . اما قيمت قبور دو طبقه متفاوت است . در طبقه اول اين قبور اولين متوفي دفن مي­شود و طبقه دوم قبر با سند به يكي از بستگان وي واگذار مي­شود تا پس از مرگ وي ،او را در طبقه دوم قبر متوفي اول دفن كنند . قيمت اين قبور 120 هزار تومان و هزينه خدمات آنها 90 هزار تومان است .}

^{مقبره هاي خانوادگي جديد در حال حاضر وجود ندارند اما آنچه در گذشته وجود داشت تا 50 ميليون تومان قيمت داشت. قبور ديگر كه گاه قدمت آنها به 30 سال مي­رسد تا 8 ميليون تومان واگذار مي­شدند. هر چند در حال حاظر سازمان بهشت زهرا اعلام كرده است كه ساير قبور متفرقه با توافق با صاحبان متوفي تا سقف سه ميليون تومان محاسبه مي‌شود،اما شواهد حاكي است كه قيمت بعضي از قبور گاه به 8 ميليون تومان نيز مي­رسد.با اين حساب مي­توان گفت گران قيمت ترين زمين هاي تهران در مناطق شمالي تهران واقع نشده اند،بلكه در جنوبي ترين نقطه تهران قرار دارند ! هر قبر حدود دو متر مربع وسعت دارد ،در مورد قبور 8 ميليوني هر متر اين قبور 4 ميليون تومان ارزش دارند و دئر واقع مي­توان گفت قطعات قديمي بهشت زهرا از بسياري از زمين هاي شمال شهر گران قيمت تر هستند!}

^{در حال حاظر سازمان بهشت زهرا(س) هيچ قبري را به صورت پيش فروش واگذار نمي­كند . آنچه در قطعات قديمي به عنوان قبور خالي وجود دارد در واقع قبوري هستند كه در حاشيه قطعات واقع شده اند و قهرا امكان استفاده از آنها وجود ندارد. خاك هايي كه از قبر هاي خالي بيرون زده مي­شود در حاشيه قطعات انباشه مي­شود تا هنگامي كه تمامي قبور يك قطعه پر شوند اين دپوي خاك در چهار طرف قطعات وجود دارد . پس از اينكه رديف هاي وسطي قطعات پر شد.رديف هاي حاشيه اي خالي مي­مانند و براي واگذاري در سال­هاي آينده اصطلاحا«در آب نمك» خوابانده مي­شوند . بنابراين شما در صورت داشتن يك متوفي در سال­هاي آينده تنها مي­توانيد از خود سازمان بهشت زهرا(س) يك قبر در قطعات قديمي تهيه كنيد!}

^{سنگ قبر}

^{وقتي در گورستان قدم مي­زنيد از كنار سنگ هاي قبر آهسته عبور كنيد. هر كدام از اين سنگ ها كار دست يك هنرمند است! شايد سنگ قبري كه از كنار آن با بي تفاوتي مي­گذريد كار دست يك فارق التحصيل رشته مجسمه سازي باشد!}

^{تراش و نصب يك سنگ قبر سياه معمولي جزو خدماتي است كه هزينه آن را در هنگام پذيرش از بستگان متوفي دريافت مي­كنند . اما بسياري از خانواده ها سنگ هاي جديدي از انواع مرغوب­تر را پس از پر شدن قطعات براي متوفي خود تهيه مي­كنند. همين امر موجب شد تا اطراف اين گورستان به بازار پر رونقي براي سنگ تراشان تبديل شود . بسياري از اين سنگ تراشان يك طراح حرفه اي را براي تراش سنگ ها استخدام مي­كنند. بعضي از اين سنگ تراشان فارق التحصيلان رشته هاي هنرهاي تجسمي هستند . تراش تصوير بر روي سنگ يكي از سخت ترين كارها در اين حرفه به شمار مي­رود و جذب مشتري براي اين سنگ ها به آن وابسته است . به طور متوسط تهيه يك سنگ قبر يك طبقه 60 هزار تومان بدون عكس و از جنس سنگ سياه نطنز تا 700 هزار تومان با عكس و از جنس سنگ قروه هزينه دارد . هزينه نصب سنگ جديد نيز 7 هزار تومان است .}