مرده‌نگار

آئين نامه مرده شويخانه و گورستان
مصوب سال 1319

فصل اول - كليات

ماده 1- ساختمان و انتظام مرده شويخانه و گورستان از لحاظ بهداشت تحت نظر شهرداري بوده و همچنين احداث بنگاههاي نامبرده منوط به موافقت قبلي و دريافت پروانه از شهرداري است.
ماده 2- كساني كه مي خواهند احداث مرده شويخانه يا گورستان نمايند بايد اعتبار كافي داشته، مقررات اين آئين نامه را كاملاً رعايت نمايند.
ماده 3- مرده شويخانه بايد بنا به مقتضيات محلي و به تناسب نيازمندي داراي اطاقهاي كافي جهت گذاردن جنازه قبل از غسل، اطاقهاي مخصوص غسل، اطاق براي معاينه درگذشتگان مشكوك، اطاق پذيرائي با لوازم، اطاق براي انجام آئين مذهبي، انبار البسه در گذشتگان باشد ، اطاقهاي مخصوص غسل بايد براي جريان آب گرم و سرد لوله كشي شده باشد و مجراي فاضلاب مطابق اصول بهداشت داشته باشد.

فصل دوم - شرايط حمل درگذشتگان
ماده 4- حمل درگذشتگان قبل از تحصيل پروانه دفن ممنوع است مگر در موارد ضروري.
تبصره 1- پروانه دفن را پزشك معالج مكلف است بدهد و در صورت نداشتن پزشك معالج بايد بوسيله كلانتري مربوطه از پزشك بهداري شهرداري بخش پروانه دفن تحصيل نمايند و در موارد جنحه و جنايت بايد به شهرباني يا پزشك قانوني دادگستري مراجعه شود (پروانه روي اوراق چاپي كه از طرف اداره بهداري بطور رايگان باختيار گذارده ميشود نوشته ميشود)
تبصره 2- بينوايان و اشخاص غريب كه در اماكن عمومي و گذرها فوت مي نمايند و همچنين جسد خردسالها را كه در اين قبيل اماكن عمومي و گذرها مي گذارند پس از مراجعه به كلانتري از طرف پزشك بهداري بخش مربوطه معاينه خواهند شد و در صورتيكه مظنون به جنحه و جنايت نباشند پروانه دفن از طرف پزشك نامبرده صادر و به مامور كلانتري تسليم ميشود تا از طرف كلانتري مامورين مرده شويخانه براي حمل درگذشته احضار شوند.
ماده 5- حمل جنازه بوسيله وسائط نقليه و كرايه و شخصي اكيداً ممنوع است.
ماده 6- اتومبيل يا كالسكه مخصوص نعش كش بايد داراي تابوت روبسته از چوب جلا شده بوده داخل آن نيز آهن سفيد باشد كه مرده را داخل آن قرار دهند ، اتومبيل و كالسكه نامبرده بايد منحصراً براي حمل در گذشتگان بكار برده شده ،هرگونه استفاده ديگري از آن ممنوع است.
ماده 7- پس از حمل درگذشته بايد داخل تابوت را با آهك شستشو دهند.
ماده 8- وسايل جهت حمل درگذشته مي بايستي به محض اطلاع منتهي تا يكساعت در محل حاضر شود.
ماده 9- مامورين حمل بايد لباس مشكي نظيف در بر داشته باشند.

فصل سوم - شرايط غسل و كفن درگذشتگان
ماده 10- محل غسل بايد كف آن تا يك متر از ديوار از سمنت صيقلي شده و صاف پوشيده شده و هميشه پاكيزه نگاهداري و لااقل روزي دو مرتبه بوسيله آب آهك شسته شود.
ماده 11- غسل درگذشتگان در غير مرده شويخانه هاي عمومي ممنوع است و در موارد ضروري موكول به موافقت شهرداري است
ماده 12- غسل درگذشتگان قبل از ارائه پروانه دفن ممنوع است.
ماده 13- نگاهداري در گذشتگان مگر در موارد ضروري بيش از 2 ساعت در مرده شويخانه ممنوع است.
ماده 14- متصديان غسل و كفن و دفن بايد از دستورات مذهبي مطلع و داراي پروانه مخصوص بوده از شرايط بهداشت كاملاً آگاه باشند.
ماده 15- متصديان غسل و كفن پس از انجام بايد هر دفعه دستهاي خود را تا آرنج با آب گرم و صابون شسته سپس دريكي از محلول هاي گندزادي فرو برند.
ماده 16- اشخاص نامبرده بايد معروف به فساد اخلاقي نبوده داراي پروانه تندرستي از پزشك رسمي بوده هميشه نظيف و در موقع كار لباس مخصوص در برداشته باشند.
ماده 17- متصديان غسل و كفن حق ندارند با لباس كار از مغسل خارج شوند و پس از انجام كار بايد خود را شستشو داده با لباس شخصي بيرون روند.
ماده 18- اشخاص نامبرده و همچنين گوركنان حق اشتغال به پيشه ديگري ندارند.
ماده 19- كفن درگذشتگان بايد درهمان اطاق مخصوص غسل روي سكوي جداگانه كه از سمنت و يا سنگ و يا پارچه صاف باشد انجام گيرد.
ماده 20- ورود اشخاص متفرقه به محل غسل ممنوع است.

فصل چهارم - شرايط دفن و امانت گذاردن درگذشتگان
ماده 21- دفن و امانت گذاردن درگذشتگان در غير از گورستانهاي رسمي ممنوع است.
ماده 22- گودي گور باد حداقل دو متر، طول دو متر وعرض هشتاد- سانتي متر باشد در اطفال خردسال عرض و طول به تناسب سن كمتر از اين مقياس منظور شود.
ماده 23- هر گور از اطراف با گور ديگر بايد 30 سانتي متر فاصله داشته باشد.
ماده 24- براي هر درگذشته گور جداگانه لازم است. دفن دو درگذشته يا بيشتر در يك گور ممنوع است.
ماده 25- در گور در گذشتگاني كه به بيماريهاي واگيري مثل اسهال خوني- حصبه- سل و غيره فوت كرده اند بايد مقدار سه كيلو آهك را در آب مخلوط نموده در توي گور بريزند و سپس روي آن را بپوشانند.

فصل پنجم - گورستان
ماده 26- گورستان بايد داراي شرايط زير باشد:
الف - محصور از ديوار ويا نرده آهن بوده مطابق نقشه مصوب شهرداري خيابان بندي و درختكاري و گلكاري داشته باشد.
ب- ساختمان مقبره هاي خصوصي در گورستان مطابق نقشه اداره شهرداري خواهد بود.
ج- در گورستان بايد محل مخصوص مطابق اصول بهداشت براي درگذشتگان كه به امانت گذارده ميشوند ساخته شود و نيز بايد اطاقهاي متعدد جهت مشايعين گوركنان و گذاردن درگذشتگان داشته لوازم دفن از قبيل آهك و آجر و غيره هميشه موجود داشته باشد.
ماده 27- در گورستان بايد بقدر كافي و به اقتضاي موقع گوركن و كارگر داشته باشد.
ماده 28- براي هر گورستان و مرده شويخانه يكدستگاه تلفن ضروري است.

فصل ششم - راجع به حمل درگذشتگان به اماكن متبركه و ياساير نقاط ديگر.
ماده 29- جنائزي كه به اماكن متبركه حمل ميشوند بايد با پروانه اداره بهداري شهرداري و يا پزشكي كه به نمايندگي آن اداره تعيين مي گردد برطبق مقررات زير انجام ميشود:
الف - اولياء درگذشته كتباً شرحي منضم به پروانه پزشك معالج تهيه و تسليم اداره بهداري خواهند نمود تا چنانچه از لحاظ بهداشت حمل جنازه مانعي نداشته باشد پروانه داده شود.
ب- طرز حمل جنائز به اماكن متبركه و دور دست بر حسب محل و اقتضاي فصل بر طبق دستور اداره بهداري و يا پزشك نماينده آن اداره خواهد بود.
ج- براي حمل جنائز به خارج از كشور طبق مقررات اداره كل بهداري بايد رفتار شود.

فصل هفتم - مواد متفرقه
ماده 30- مرده شويخانه و گورستان بايد جداگانه دفاتر چاپي مخصوص زير را مطابق دستور اداره بهداري براي ثبت عمليات مربوطه به خود داشته و نگاهداري نمايد. دفتر ثبت درگذشتگان به ترتيب ورود به غسالخانه- دفتر ثبت البسه درگذشتگان- دفتر ثبت گزارش يوميه - دفتر درآمد و هزينه روزانه- دفتر ثبت هزينه متعلق به درگذشتگان.
تبصره - متصدي مرده شويخانه و گورستان مكلف است در مقابل دريافت هرگونه وجهي كه بعنوان هزينه دريافت مي كند قبض رسمي آنرا در دفتر مربوطه ضبط نمايد

ماده 31- متصدي مرده شويخانه موظف است روي اوراق چاپي كه بدستور اداره بهداري طبع شود همه روزه از كليه درگذشتگان وارده گزارشي تهيه و حاضر نموده صبح روز بعد به اداره بهداري شهرداري تسليم نمايد كليه پروانه هاي دفن صادره از طرف پزشكان بايد ضميمه گزارش نامبرده به اداره بهداري تسليم شود اين گزارش بايد در دفتر مخصوص گزارش يوميه ثبت و وارد شود.

ماده 32- البسه درگذشتگان همه ماهه جمع آوري و در آخر هر ماه با نظارت پزشك اداره بهداري شهرداري بايد سوزانده شود.

ماده 33- نرخ حمل - كفن و دفن اموات مطابق صورتي خواهد بودكه از طرف شهرداري تعيين و ابلاغ ميشود. كاركنان كفن و دفن نمي توانند به هيچ وجه اضافه از نرخ نامبرده وجهي از كسان در گذشته مطالبه و دريافت دارند.
ماده 34- متصدي غسالخانه موظف است يك نسخه از تمام مقررات اين آيين نامه را در محل مقتضي كه قابل استفاده عموم باشد به ديوار نصب نمايد و همچنين نرخ مصوب بايد به خط درشت اعلام و به شرح بالا در معرض استفاده واردين قرار گيرد.
ماده 35- هر يك از متصديان غسالخانه و گورستان و همچنين كاركنان در مواردي كه وظيفه عمومي مخصوصي بعهده آنها است مسئول اجراي كليه مقررات اين آئين نامه مي باشند.
ماده 36- آئين نامه غسل و كفن ودفن درگذشتگان ملل متنوعه از لحاظ تشريفات مذهبي تابع مقررات مخصوص به خود آنها بوده ولي از لحاظ بهداشت و انتظامات تايع اين آئين نامه خواهد بود.
ماده 37- متخلفين از مقررات اين آئين نامه طبق ماده 276 قانون كيفر عمومي و بشرح زير به كيفر خواهند رسيد.
الف - چنانچه متخلف از متصديان و مسئولين نگاهداري و اداره مرده شويخانه و گورستان باشد و از مواد 3و6و11و13و26 (شق، الف و ج ) و 27و28و30و31و32و33و34 تخلف كنند به حبس تكديري از يك تا هفت روز و جزاي نقدي از 5 تا پنجاه ريال و يا به يكي از اين دو كيفر خواهند رسيد و مراتب در پشت پروانه آنها قيد ميشود چنانچه در ظرف سال اشخاص نامبرده سه محكوميت بشرح فوق پيدا كنند پروانه آنها پس گرفته ميشود.
ب - هرگاه كاركنان بنگاههاي نامبرده از مواد 4و5و7و8و9و12و13و15و17و18و21و23و24و25 تخلف كنند به حبس تكديري از يك تا سه روز و غرامت از 3 تا 30 ريال و يا به يكي از اين دو كيفر محكوم ميشوند.
همچنين اگر ثابت شود مسئولين و متصديان بنگاه در نظارت و اجراي تكاليف كاركنان بشرح بند (ب) غفلت ورزيده اند به كيفر مقرر در بند الف اين ماده خواهند رسيد.