بهمن جلالی
بهمن جلالی (۱۳۲۳ - ۲۵ دی ۱۳۸۸) عکاس سرشناس ایرانی بود. او یکی از عکاسان مطرح ایران بود که نقش موثری در نسل تازه عکاسان ایرانی داشت. جلالی سالها در دانشکدههای عکاسی تدریس می کرد و تعداد زیادی از عکاسان جوان از شاگردان او بودهاند.آثار او در بیش از ۵۰ نمایشگاه عکس در ایران و چند کشور اروپایی به نمایش گذاشته شدهاست.
جلالی در سال ۲۰۰۹ از سوی بنیاد نیدرزاکسن برنده جایزه «سپکتروم» شد. قرار بود این جایزه به مبلغ ۱۵ هزار یورو در ژانویه ۲۰۱۱ با برپایی یک نمایشگاه و چاپ کتابی از آثارش در موزه اشپرنگل آلمان به او اهدا شود.
زندگینامه
بهمن جلالی در سال ۱۳۲۳ در تهران زاده شد. او تحصیلاتش را در دانشگاه ملی در رشته اقتصاد به پایان رساند و عکاسی را به صورت تجربی آموخت. جلالی عصر جمعه ۲۵ دی ۱۳۸۸ به دلیل بیماری سرطان پانکراس در خانه خود در تهران درگذشت.
حرفه
نخستین بار در مجله تماشا متعلق به رادیو و تلویزیون ایران، با قباد شیوا گرافیست سرشناس به همکاری پرداخت. او مدتی برای آموزش عکاسی به انگلستان رفت و در استودیوی جان ویکرز آغاز به کار کرد. پیش از انقلاب ۱۳۵۷ چند نمایشگاه برگزار کرد که نخستین نمایشگاه انفرادی او در سال ۱۳۵۰ و مهمترین آن در سال ۱۳۵۶ برپا شد. در سال ۱۳۵۵ و با ورود اسد بهروزان ایرانشناس سرشناس به ایران بازگشت و در پروژهای با او به همکاری پرداخت. او سپس حاصل عکاسی از هفت کشور قاره آفریقا را در مجموعهای زیر عنوان «کتاب هنر آفریقای سیاه» به چاپ رساند. جلالی در جریان وقایع انقلاب ۱۳۵۷ و نیز جنگ هشت ساله ایران و عراق به عکاسی پرداخت، که این دو دوره، از مهمترین فعالیتهای هنری جلالی به شمار میروند.
در سال ۸۶ نمایشگاهی بزرگ از آثار جلالی در بنیاد تاپیس شهر بارسلون برگزار شد که مورد توجه قرار گرفت. جلالی این نمایشگاه را مهمترین اتفاق زندگی خود پس از چهل سال عکاسی میدانست. آخرین فعالیت جلالی، مدیریت هنری نمایشگاه ۱۶۵ سال عکاسی ایران بود که پاییز ۱۳۸۸ در فرانسه برگزار شد. جلالی بیش از ۵۰ نمایشگاه عکس در ایران، فرانسه، آلمان، مجارستان، چکسلواکی سابق، فنلاند، اسپانیا، استرالیا و سایر کشورها برگزار کرد.
دیگر فعالیتها
جلالی در تولید فیلمهای مستند همچون فیلم «روایت شهری که بود» نیز فعالیت داشت. او چندین سال به گردآوری و اصلاح نگاتیوهای شیشهای کاخ گلستان پرداخت و آثاری را با اِعمال تغییرات در عکسهای قاجاری خلق کرد. مجموعه این نگاتیوها در کتاب گنج پیدا چاپ شدهاست.
جلالی در دانشگاههای تهران، هنر و دانشگاه آزاد و مرکز تحقیقات و مطالعات ارشاد به تدریس و تحقیق میپرداخت. او همچنین با پروژه چاپ کتاب عکس ایران در آلمان همکاری داشت. جلالی عکسخانه ایران را بنیان گذاشت و سردبیر فصلنامه عکسنامه نیز بود.
کتابها
آثار عکسی او که به صورت کتاب منتشر شدهاند عبارتند از:
- کتاب هنر آفریقای سیاه
- روزهای خون، روزهای آتش (با همکاری کریم امامی)
- خرمشهر، کتاب عکاسی سیاه و سفید (با همکاری کریم و گلی امامی)
- گنج پیدا (عکسهایی از دوران قاجار)